Twee jaar programmaraad
Ruim twee jaar na de benoeming van de programmaraad in januari 2024 blikken drie leden van de raad terug. Wat heeft het programma volgens hen écht in beweging gezet? Waar zijn ze trots op? En waar zien ze kansen voor de toekomst? We spraken met Jojanneke van der Star, dr. Annemarie Neeleman en Jeroen Bos.
Regie bij de school, verbinding als kracht
Voor Jojanneke van der Star, leraar bij Startpunt International, zit de grootste beweging in de positie van scholen zelf. “Wat mij het meest opvalt, is dat scholen echt de regie hebben gekregen over hun eigen hulpvraag en de manier waarop ze daaraan werken. Ontwikkelkracht biedt veel opties en mogelijkheden, maar het team blijft leidend. Het gaat om onderzoek ín de praktijk, niet naar de praktijk.”
Als programmaraadslid is ze vooral trots op de manier waarop het programma verbindingen legt. “Ontwikkeling wordt mogelijk gemaakt, niet opgelegd. Dat vind ik echt de kracht.” Ze ziet impact in de resultaten en reflecties die gedeeld worden. Voor de toekomst benadrukt ze het belang van duurzame relaties: “De verbinding die mensen bij Ontwikkelkracht leggen en onderhouden is de drijvende factor achter het succes. Blijf investeren in langdurige samenwerking en blijf ook zelf leren en ontwikkelen. Niet voor elkaar, maar met elkaar.”
Van losse initiatieven naar een gezamenlijke beweging
Volgens dr. Annemarie Neeleman, lector aan Hogeschool Rotterdam en verbonden aan CVO, heeft Ontwikkelkracht vooral beweging gebracht in het verbinden van onderwijs, onderzoek en beleid. “Wat eerst vaak losse initiatieven waren, begint nu meer een samenhangende beweging te worden. Die gezamenlijke taal en infrastructuur zijn cruciaal om duurzaam te kunnen leren en verbeteren.” Ze is trots op de rol van de programmaraad in het scherp houden van de inhoudelijke koers. “Het gesprek over wat werkt, voor wie en onder welke condities helpt om evidence-informed werken echt betekenis te geven in de praktijk.”
Impact ziet ze vooral in de manier waarop teams leren. “Er is meer aandacht voor professioneel leren, waarbij onderzoek, data en praktijkervaring met elkaar verbonden worden. Tegelijkertijd zie je dat dit nog sterk afhankelijk is van leiderschap en de mate waarin scholen dit weten te verankeren.”
Voor de komende periode ziet ze een duidelijke prioriteit: “Het versterken van leiderschap op alle niveaus. Evidence-informed werken vraagt om leiders die richting geven, ruimte creëren en actief sturen op het verbinden van onderzoek, praktijk en context.”
Dichter op de praktijk, werken aan borging
Voor Jeroen Bos, algemeen directeur van het Maris College, zit de grootste winst in het verkleinen van de afstand tussen onderzoek en praktijk. “Ontwikkelkracht helpt scholen om weg te bewegen van losse initiatieven en toe te werken naar een duurzame verbetercultuur. Dat gebeurt door een sterke combinatie van tijd, ruimte, begeleiding, ontmoeting en kennis.”
Zijn trots als programmaraadslid zit vooral in het bewaken van de praktijkgerichtheid. “De waarde van de programmaraad zit voor mij in het steeds terugbrengen van de vraag: wat hebben scholen hier daadwerkelijk aan? En wat is nodig om dit vol te houden?”
De impact ziet hij concreet terug in het professionele gesprek binnen scholen. “Teams nemen meer eigenaarschap, en lesobservaties, feedback en intervisie worden betekenisvoller. Binnen het Maris College zie je dat trajecten zoals de Transformatieve School echt zichtbaar worden in teamleren en pedagogisch-didactisch handelen.”
Vooruitkijkend ligt volgens hem de nadruk op borging. “Zorg dat scholen niet alleen starten, maar het ook kunnen vasthouden. Dat vraagt om interne kartrekkers, voldoende tijd en een helder kader.” Tegelijkertijd ziet hij een kans in zichtbaarheid: “Laat nog duidelijker zien wat de aanpak oplevert in het klaslokaal, het team en de schoolleiding.”
Blijven bouwen aan een lerende beweging
Twee jaar na de start van de programmaraad is één ding duidelijk: Ontwikkelkracht heeft beweging gebracht. In hoe scholen regie nemen, hoe onderzoek en praktijk elkaar vinden en hoe teams samen leren en verbeteren. De komende jaren liggen er kansen in het verdiepen en verduurzamen van die beweging. Door te blijven investeren in verbinding, leiderschap en borging: en door steeds weer de praktijk centraal te stellen.
Lees meer over de programmaraad en haar functie: