Expertisescholen Ontwikkelkracht

Kennisrijk is kansrijk

De wereld verandert sneller dan ooit. De basisschool speelt een cruciale rol in het vormen van leerlingen tot bewuste, verantwoordelijke en betrokken wereldburgers door hen een stevig fundament van kennis en vaardigheden mee te geven waarop ze de rest van hun leven kunnen voortbouwen. Je kunt de wereld om je heen duiden en betekenis geven als je beschikt over kennis en vaardigheden. Vraag jij je af hoe je vanuit een kennisrijk aanbod kunt werken aan burgerschapsonderwijs? In dit leertraject ga je hiermee aan de slag.

Pexels Max Fischer 5212695
Link Ex (10)

Kennisrijk is kansrijk: samenwerken aan een sterk curriculum

Expertiseschool de Fonkeling, Utrecht

 

Fonkeling Muur


Over het leertraject

In dit leertraject staat één principe centraal: een kennisrijk curriculum vormt de motor achter gelijke kansen én sterk burgerschapsonderwijs. Maar wat betekent dat precies? Met een kennisrijk curriculum bedoelen we het systematisch en doelgericht opbouwen van kennis. Het gaat niet om losse feitjes, maar om het leggen van een stevig fundament waarop leerlingen verder kunnen bouwen.

In onze lessen doen leerlingen stap voor stap kennis op over onderwerpen als bijvoorbeeld migratie, wereldgodsdiensten, duurzaamheid of de werking van democratische instituties. Zo ontstaat betekenisvol burgerschapsonderwijs dat verder gaat dan losse projecten of meningen: leerlingen leren de wereld begrijpen vanuit stevige feitelijke kennis.

In ons leertraject ga je praktisch aan de slag. Je ontwerpt samen met je team een themalessenserie voor wereldoriëntatie en geeft de lessenserie in je eigen klas. 

Wij helpen om kennis en samenhang aan te brengen in het thema en geven didactische handvatten voor de uitvoering, denk bijvoorbeeld aan het maken van een kennismuur, het aantekeningenblad en het werken met rijke teksten. Op deze manier ondersteun je de leerlingen zonder ze te overvragen en zorg je ervoor dat alle leerlingen, ook degenen die thuis minder voorkennis meekrijgen, toegang krijgen tot dezelfde stevige basis.

Oriënterend gesprek

Voor wie

Dit traject is bedoeld voor basisscholen die hun curriculum willen versterken, maar daar vanuit verschillende vragen instappen. Dit traject is passend als je:

  • Meer samenhang en verdieping zoekt: Je wilt af van de versnippering in de zaakvakken en zoekt naar een manier om wereldoriëntatie meer diepgang te geven. 
  • Burgerschap concreet wilt maken: Je wilt burgerschapsonderwijs niet benaderen als iets wat ‘erbij’ moet, maar het integreren in je lessen vanuit kennis van de wereld.
  • Gelijke kansen wilt bieden: Je weet dat een sterke, gedeelde kennisbasis de beste manier is om kansenongelijkheid tegen te gaan en wilt dit praktisch maken in de klas.


Het vraagt om een team dat bereid is actief te investeren in onderwijsontwikkeling. Een betrokken groep leraren, gesteund door de schoolleiding, speelt hierin een sleutelrol.

Onderwerpen

Tijdens het traject komen de volgende kernonderwerpen aan bod:

Kennis als fundament voor burgerschap en gelijke kansen

Waarom het systematisch opbouwen van kennis cruciaal is voor begrijpend lezen, kritisch denken en deelname aan de samenleving.

Thematische samenhang creëren

Hoe je burgerschapsdoelen logisch koppelt aan kennisrijke thema’s binnen wereldoriëntatie.

Werken met rijke teksten en betekenisvolle inhoud

Maak van wereldoriëntatie een verdiepend vak waarin leerlingen écht leren door middel van inhoudsrijke teksten.

Ontwerpen van thematische, kennisrijke lessen

Leer hoe je sterke, doordachte lessen opbouwt vanuit kennis als startpunt.

Zichtbare kennisopbouw

Het inzetten van de kennismuur en andere organizers om leerprocessen inzichtelijk te maken voor leerling én leraar.

Effectieve leerstrategieën

Werkvormen en didactiek die bijdragen aan begrip, onthouden en betrokkenheid.

Werkwijze

Het traject start met een intakegesprek met de directie en het team om de specifieke insteek van de school te bepalen. Vervolgens doorloop je:

  1. Drie inhoudelijke bijeenkomsten: Hierin bieden we het theoretisch kader en inspirerende voorbeelden.
  2. Werksessies: Afwisselend met de bijeenkomsten gaat het team zelf aan de slag met het ontwikkelen van thema’s en lessen, onder onze begeleiding.
  3. Intervisie en begeleiding: We plannen momenten om voortgang en uitdagingen te bespreken.

We sluiten af met een evaluatie- en borgingsgesprek. Hierin leggen we de opbrengsten vast en maken we afspraken voor een duurzame implementatie, zodat het systematisch opbouwen van kennis verankerd blijft in de school.

Over de school

Fonkeling School

De Fonkeling is een rooms katholieke basisschool die deel uitmaakt van Wijs! - Sterk onderwijs in Utrecht. Onze 500 leerlingen zijn verdeeld over 19 groepen. Het team van De Fonkeling werkt elke dag aan steengoed onderwijs en is erop gericht om het aanbod elke dag beter te maken. We werken samen in leerteams aan o.a. kennisrijk onderwijs. Hierbij baseren we onze aanpak op wetenschappelijke inzichten en onze ervaringen uit de praktijk.

Ontwikkelkracht ondersteunt en faciliteert binnen de pijler Expertisescholen Ontwikkelkracht scholen om hun expertise te delen met andere scholen.

Logo (10)

Contact

Fonkeling Cc

Heb je interesse om deel te nemen aan dit leertraject? Neem dan contact op met Mariëlle Klasen (Directeur) voor een oriënterend gesprek.

Oriënterend gesprek

Subsidievoorwaarden

Er is subsidie beschikbaar om als school deel te nemen aan een leertraject van een expertiseschool. Hieronder vind je een selectie van de subsidievoorwaarden uit de subsidieregeling voor schooljaar 2026-2027.

Gesprekken

Voorafgaand aan de subsidieaanvraag voer je een informatiegesprek met het loket van Ontwikkelkracht én een intakegesprek met de expertiseschool dat het leertraject aanbiedt. Dit is een belangrijke voorwaarde om subsidie aan te vragen.

Vraag gesprek aan

Inzet onderwijsprofessionals

Per school nemen minimaal vijf personen deel, waaronder minimaal één schoolleider.

Subsidiebedrag

Je ontvangt als school begeleiding van de expertiseschool en een vast subsidiebedrag als tegemoetkoming voor de geïnvesteerde uren van de medewerkers. Het subsidiebedrag bedraagt € 25.200 per school in het primair of voortgezet onderwijs.

Activiteitenplan

Bij de aanvraag van de subsidie is de onderbouwing in de vorm van een activiteitenplan een belangrijke vereiste. Hierin moet ten minste opgenomen zijn:

  • Een verslag van het gesprek met de expertiseschool die het te volgen leertraject aanbiedt.
  • Een onderbouwing waaruit blijkt dat de school bereid en in staat is om actief deel te nemen aan het leertraject.
  • Een onderbouwing waaruit blijkt dat de schoolleiding en het schoolbestuur van de school betrokken zijn en zich committeren aan het traject.
  • Een onderbouwing waaruit blijkt dat er in het team voldoende draagvlak is om de lessen uit het leertraject duurzaam in de school te borgen.

Subsidieaanvraag

In de subsidieaanvraag kun je de volgende open vragen verwachten:

  • Onderbouw dat de schoolleiding en het schoolbestuur van de vestiging betrokken zijn en zich committeren aan het traject. Beschrijf hoe de vestiging actief zal deelnemen aan het leertraject en hoe de lessen uit het traject duurzaam worden geborgd.
  • Upload een verslag van het intakegesprek met de expertiseschool.
Bekijk subsidieregeling

Praktijkervaringen

Proof of concept Expertisescholen Ontwikkelkracht

Arjan van der Meij laat zien waarom Expertisescholen Ontwikkelkracht nodig is.

Lees verder

Leraren kunnen veel meer als ze de kans maar krijgen

DNMOnline gaat in gesprek met Arjan van der Meij.

Lees verder

'Het geheim van de Schilderswijk'

Anne Kreuger vertelt over het geheim van OBS Jan Ligthart.

Lees verder

'Onze superpower is peer-learning'

Arjan van der Meij kijkt terug op het afgelopen schooljaar en blikt vooruit.

Lees verder

'De gedrevenheid is echt bewonderenswaardig'

Anne Kreuger en Tamara Breetveld over de begeleiding van aspirant-expertisescholen.

Lees verder

'Expertscholen wordt expertisescholen'

Arjan van der Meij vertelt over de naamswijziging van expertisescholen.

Lees verder

'We doen dit vanuit het onderwijs, voor het onderwijs'

Roel Scholman over zijn rol binnen het leertraject van de Drie Koningen.

Lees verder

'We willen dat scholen leren van scholen'

Arjan van der Meij over het pilotjaar van Expertscholen Ontwikkelkracht

Lees verder

Openbare les Heleen Buhrs was een succes

Openbare les in Den Haag van Heleen Buhrs op woensdag 14 februari.

Lees verder

Openbare les Heleen Buhrs van de Alan Turingschool

Openbare les in Den Haag van Heleen Buhrs op woensdag 14 februari.

Lees verder