Co-creatielabs

Doe mee met BRON: thematisch leesonderwijs in het vmbo

Herkennen jullie op school de uitdaging van achterblijvend leesbegrip in het vmbo? Met BRON pakken jullie dit als sectie structureel aan. Stap af van versnipperde oefenteksten en kies voor verdiepend thematisch leesonderwijs met jeugdliteratuur als bron. Versterk gezamenlijk jullie didactische expertise in close reading en zie hoe zowel het tekstbegrip als de leesmotivatie  van leerlingen groeit.

Dsc01166 (3)
Link Edu (2)

Over het aanbod

De aanpak van BRON is geworteld in de praktijk: ontwikkeld door vier vmbo-docenten en een expert jeugdliteratuur die geloven in de kracht van een goed boek. Het vertrekpunt is een literaire jeugdroman als motor voor effectief leesonderwijs. Daaromheen zijn uitdagende lessen ontworpen die leerlingen echt aan het denken zetten. In plaats van op zichzelf staande tekstfragmenten, gaat jullie gehele sectie aan de slag met integrale teksten en thematische verdieping met zakelijke teksten. Dit leidt tot groei in leesbegrip en een hernieuwde passie voor het vak. Jullie krijgen een compleet handboek met uitgewerkte thema’s en professionele training om deze aanpak direct in de praktijk te brengen.

Neem contact op

Voor wie

Dit aanbod is voor vmbo-secties Nederlands die de leesvaardigheid structureel willen aanpakken. De school is bereid om vanaf januari 2027 minimaal één thema van zes weken te testen. De sectie (alle docenten van een leerjaar) neemt deel aan trainingen (2 a 3 trainingen van ca. 8-12 uur totaal). We zoeken scholen die openstaan voor verandering, bereid zijn lessen te evalueren en die begeleid willen worden door ervaren BRON-docenten en experts.

Onderwerpen

  • Geïntegreerd leesonderwijs: Thematische verbinding tussen rijke jeugdliteratuur en actuele zakelijke teksten.
  • Nieuwe kerndoelen: Werken volgens de wettelijke standaarden voor het vak Nederlands.
  • Literaire gesprekken: Methodieken om leerlingen kritisch te laten nadenken over tekstinhoud.
  • Close Reading: Verdiepend tezen gericht op het versterken van diep leesbegrip.
  • Sectie-aanpak: Samenhangend onderwijs ontwerpen en uitvoeren met het hele team.
  • Monitoring: Het meten van groei in zowel leesmotivatie als tekstbegrip.

Werkwijze

Je doorloopt een traject onder begeleiding van een expert-duo. Dit start met een intake (voor 15 juni 2026, i.v.m. bijbehorende subsidie aanvraag) en wordt gevolgd door 2 à 3 trainingen (2-4 uur per sessie) op locatie. Tussendoor zijn er online vragenuurtjes. Je test de aanpak direct in de praktijk met je sectie en evalueert de impact op leerlingen. Dit traject loopt tussen januari 2027 en juli 2027.

Subsidievoorwaarden

Er is subsidie beschikbaar om deel te nemen als deelnemende school binnen de pijler Co-creatielabs van Ontwikkelkracht. Hieronder vind je een selectie van de subsidievoorwaarden uit de subsidieregeling voor schooljaar 2026-2027.

Gesprekken

Voorafgaand aan de subsidieaanvraag voer je een informatiegesprek met het loket van Ontwikkelkracht en een intakegesprek met de samenwerkingspartner. Dit is een belangrijke voorwaarde om subsidie aan te vragen.

Vraag gesprek aan

Inzet onderwijsprofessionals

  • Per school neemt minimaal één startende leerkrachten en een interne procesbegeleider voor de activiteiten deel.
  • De totale inzet van medewerkers bedraagt 0,1 fte.
  • De school werkt mee aan de monitoring van de implementatie van de aanpak en het in kaart brengen van de effecten.

Subsidiebedrag

Je ontvangt een vast subsidiebedrag als tegemoetkoming voor deelname aan het onderzoek. Het subsidiebedrag bedraagt € 4.958 per school.

Activiteitenplan

Bij de aanvraag van de subsidie is de onderbouwing in de vorm van een activiteitenplan een belangrijke vereiste. Hierin moet ten minste opgenomen zijn:

  • Een onderbouwing waaruit blijkt dat de school bereid is om samen te werken met andere scholen en onderzoekers in het desbetreffende co-creatielab.
  • Een onderbouwing waaruit blijkt dat de school bereid en in staat is om actief deel te nemen aan het project en de activiteiten van het co-creatielab.
  • Een onderbouwing waaruit blijkt dat de schoolleiding en het schoolbestuur van de school betrokken zijn en zich committeren aan het traject.

Subsidieaanvraag

In de subsidieaanvraag kun je als deelnemende school de volgende open vraag verwachten:

  • Is de vestiging bereid samen met andere vestigingen en onderzoekers te werken aan aanpakken op het thema van het co-creatielab? Licht dit kort toe

In de subsidieaanvraag kun je als co-creërende school de volgende open vraag verwachten:

  • Onderbouw dat de vestiging beschikt over expertise op het thema van het co-creatielab.
  • Onderbouw dat de vestiging al succesvol werkt met evidence-informed aanpakken op het thema van het co-creatielab.
  • Onderbouw dat de vestiging in staat is de pilotversie van een aanpak uit het co-creatielab te implementeren en mee te werken aan monitoring en evaluatie.
  • Beschrijf de betrokkenheid van het team.
  • Is de vestiging bereid samen met andere vestigingen en onderzoekers te werken aan aanpakken op het thema van het co-creatielab? Licht dit kort toe.
  • Heeft de vestiging aantoonbare ervaring met wetenschappelijke onderzoekers? Licht dit toe.
Bekijk subsidieregeling

Over de samenwerkingspartner

BRON is een project van het TaalLab, één van de twee co-creatielabs binnen Ontwikkelkracht. Education Lab is een onderzoeksnetwerk dat wetenschappelijke inzichten direct vertaalt naar de onderwijspraktijk. Onze kracht ligt in co-creatie: we ontwikkelen interventies niet voor maar met docenten. In het project BRON werken we samen met jeugdliteratuurexperts en ervaren vmbo-docenten om een aanpak te bouwen die echt werkt in de klas. Wij geloven in evidence-informed werken; de effectiviteit van onze methode wordt dan ook nauwgezet gevolgd door onderzoekers. Zo bouwen we samen aan onderwijs dat de leesvaardigheid van elke leerling naar een hoger plan tilt.

Praktijkervaringen

'Het is gelukt om echt iets in beweging te krijgen'

Inge de Wolf kijkt terug op het afgelopen schooljaar en blikt vooruit.

Lees verder

Samen Sterk van Start om startende leerkrachten te behouden

We zoeken Amsterdamse basisscholen voor Samen Sterk van Start!

Lees verder

Nieuwe webinars Bibliotheek op school Plus

Volg op 3 of 5 februari het webinar over de Bibliotheek op school Plus.

Lees verder

Effectief leesonderwijs met de Bibliotheek op school Plus

Volg op 11 of 12 december het webinar over de Bibliotheek op school Plus.

Lees verder

'We verbinden wetenschap en praktijk'

Tijana Prokic Breuer over het eerste jaar van het TaalLab van Education Lab NL.

Lees verder

'Dit geeft me de mogelijkheid en ruimte om mij te ontwikkelen'

Saskia Expósito Hinchado over het project 'Extra handen in de klas' van het LerarenLab.

Lees verder

'De scholen maken trots gebruik van hun podium'

Inge de Wolf over het eerste jaar van het LerarenLab van Education Lab NL.

Lees verder

'Hoe krijgen we leraren weer voor de klas?'

Julia van Broeckhuijsen en Astrid Later over LerarenLab van Education Lab NL.

Lees verder

Het effect van programma Pageturner

We zijn op zoek naar deelnemer voor het onderzoek 'Pageturner'.

Lees verder

Op weg naar effectief leesonderwijs in TaalLab

Elize en Tijana over taalonderwijs op basis van wetenschappelijke literatuur.

Lees verder